Een goede omheining, slechte buren

20 januari 2004 - Is het een omheining voor de veiligheid zoals de Israëliërs het zien, of is het een 'apartheid muur' zoals de Palestijnen zeggen? Dat is het onderwerp van een wereldwijd woedend debat dat alleen maar intensiveer wordt sinds Israël de afgelopen maanden de bouw van een barricade rond Judea en Samaria om de terroristen buiten de deur te houden heeft versneld. De discussie heeft zelfs de Verenigde Naties bereikt en zal voorlopig de koppen van de kranten bepalen.

Het fel betwiste veiligheidshek

De drie jaar oude Palestijnse terreur campagne tegen Israël heeft een impasse bereikt. De tegen maatregelen van het Israëlische leger (IDF) hebben de meeste zelfmoord aanslagen en andere dodelijke aanvallen verijdeld, terwijl de Palestijnse leiders weinig anders kunnen laten zien dan de rotzooi die door hun toedoen is ontstaan. Maar ondanks de trotse pogingen van de IDF zullen zij nooit in staat zijn de Palestijnse terreur operaties totaal uit te bannen of zelfs te reduceren tot een aanvaardbaar niveau.

De gewone Palestijnen - die onmiskenbaar lijden van de wijdverbreide avondklok, blokkades en invallen van de IDF - schijnen nog ver weg te zijn van de gedachte om het conflict met de Joodse staat te beëindigen. Volgens onlangs gehouden opinieonderzoeken, ondersteunt meer dan 60% de voortzetting van de gewapende aanvallen zelfs als Israël zich terugtrekt tot achter de grenzen van 1967, alle Joodse nederzettingen in de gebieden ontmanteld en de vorming van een Palestijnse staat accepteert.

Zich realiserend dat er op dit moment aan de kant van de Palestijnen geen partner is voor vrede, is een groot deel van de Israëliërs de afgelopen jaren tot overeenstemming gekomen dat een veiligheidsmuur dringend noodzakelijk is om de infiltratie van terroristen uit Judea en Samaria tegen te houden. Ongeveer 100 zelfmoordaanslagen door de Palestijnen hebben hun weg gevonden naar Israëlische doelen sinds september 2000, maar geen enkel is er geslaagd om in Israël te komen vanuit de geradicaliseerde Gaza strook. Wat is daarvan de reden? Om Gaza staat een hek. Dus kwam de vraag op om ook zo'n hek langs de zwakke grens tussen de Palestijnse steden in de West Bank en Israëls dichtbevolkte kustgebieden, op te richten.

Toen de bouw van de veiligheidsmuur gedurende de zomer werd versneld, namen de terroristische infiltraties en zelfs de autodiefstallen scherp af langs de bijna 140 km lange 'muur' die al gereed is. Maar de Palestijnen begonnen een internationale campagne tegen wat zij de nieuwe Berlijnse muur noemen, terwijl de kosten de pan uit rezen en een meningsverschil met de VS over de plaats van de 'muur' de bouw vertraagden.

Washington beweert dat de problematische muur in het algemeen moet lopen langs de groene lijn van 1948, eerder dan land te doorsnijden in de buurt van Arabische dorpen in de gebieden. Veel Israëliërs zijn hier tegen omdat er dan sprake is van een permanente politieke grens, echter de Israëlische regering en de IDF hebben in plaats daarvan geprobeerd zoveel mogelijk Joodse nederzettingen aan de veilige kant van de omheining, inclusief de Ariel nederzetting in centraal Samaria te situeren.

Het is interessant om te zien dat deze ontwikkeling voor een groot deel overeenkomt met de territoriale concessies die door de voormalige Israëlische leider Ehud Barak zijn gedaan op de mislukte Camp David top in 2000, en zo terugvalt op Barak's plan voor een eenzijdige scheiding van de Palestijnen.

Ondertussen, legden de Palestijnen hun gevecht tegen de 'racistische koloniale muur' in oktober 2003 voor aan de VN, waar Amerika zijn vetorecht gebruikte inzake een veroordeling van Israël door de Veiligheidsraad voordat de meer onderdanige algemene vergadering een resolutie aannam waarin van Israël geëist werd de bouw van de illegale muur te staken en de reeds bestaande muur af te breken.

De Palestijnen hebben nu de negende november- de verjaardag van de val van de Berlijnse muur- uitgeroepen als een dag van woede en internationaal protest tegen dit project. Maar met president George Bush en eerste minister Tony Blair die beide toegeven dat niets het terugdringen van de Palestijnse terreur in de weg staat, is de IDF druk doende met de bouw van de golvende rij van hekken, prikkeldraad en patrouille wegen.

Israëls eerste minister Ariel Sharon, legt in een interview met de ervaren columnist William Safire van de New York Times, uit waarom de omheining zo'n brandende kwestie is voor het Palestijnse leiderschap. '[PLO leider Yassar] Arafat's strategie is om terreur tot een onderdeel van politieke onderhandelingen te maken'. 'Wanneer je niet alles krijgt wat je wilt, gebruik je terreur - je begint een intifada. Het veiligheidshek, wanneer het klaar is, zal deze strategie onmogelijk maken. Dat hij dit onderhandelingswapen verliest baart hem zorgen.'

Het Israëlische publiek weet ook dat de omheining reeds levens redt. En omdat de Palestijnen geen alternatieven aanbieden is dat voor hen reden genoeg om door te gaan met de bouw.

David Parsons, ICEJ Jeruzalem

Dit artikel is afkomstig van de Middle East Digest. De (Engelstalige) email nieuwsservice van de ICAJ verzorgt vanuit Jeruzalem. Klik hier voor meer informatie.