Aliya of laatste exodus

Sinds januari 2001 is het aantal immigranten uit de voormalige Sovjetunie afgenomen, hoofdzakelijk vanwege het voortdurende Palestijnse geweld tegen Israël. Van januari tot mei gingen slechts 13.000 Joden uit de voormalige Sovjetunie op aliya, dat is 30% minder dan het jaar ervoor. Nog maar een paar maanden geleden verwachtte het Joods Agentschap dat er de komende jaren jaarlijks zo'n 50.000 Russische olim zouden komen. Nu lijkt het erop dat het jaar 2001 de laagste immigratiecijfers uit de voormalige Sovjetunie zal zien sinds het begin van de immigratiegolf in 1989.

Howard Flower, directeur van de Russische afdeling van de ICAJ, vindt het echter nog te vroeg om te stellen wat er dit jaar gaat gebeuren. Volgens Flower stellen veel Joodse families hun vertrek uit tot de huidige intifada voorbij is. Daar komt bij dat tussen augustus en december immigratie-cijfers doorgaans aanzienlijk hoger liggen. Volgens schattingen verblijven er nog minstens een miljoen Joden in de voormalige Sovjetunie. Omdat in dit land het antisemitisme toeneemt en de economie er nog steeds achteruit gaat, blijft emigratie naar Israël actueel, ook al is het in conflict met de Palestijnen. Samen met de 150.000 Sovjet joden die in de jaren '70 het land nog uit konden voordat de Sovjetunie gedurende tien jaar haar grenzen sloot, wonen er nu ruim een miljoen Russisch-taligen in Israël. Deze groep is groter dan welke andere van de meer dan honderd immigrantengemeen-schappen van Israël.

De ICAJ nam deel aan de aliya-markt die het Joods Agentschap elk jaar in mei in St. Petersburg organiseert. Dit jaar waren er niet zoveel bezoekers maar bijna iedereen die de stand van de ICAJ bezocht uitte een oprecht verlangen naar Israël te emigreren. De wortels van Israël's nieuwe premier Ariël Sharon liggen in de voormalige Sovjet-republiek Georgië. Sharon wordt nog steeds bij zijn Russische naam 'Arik' genoemd. Zijn inspanningen om de burgers van Israël bescherming te bieden zijn een inspiratie voor de Russische Joden, die bewondering hebben voor sterke leiders en daadkrachtig optreden.

Desalniettemin kunnen wij de ogen niet sluiten voor het feit dat vele van de slachtoffers van de intifada uit de voormalige Sovjetunie komen, zoals bijvoorbeeld de tientallen Russische tieners, die gedood werden of verwond raakten in de brutale zelfmoordaanslag in Tel Aviv op 1 juni jl.. Toch zag geen van de achthonderd Russische Joden in de daarop volgende week af van emigratie naar Israël.

Vorig jaar emigreerden zo'n 2.200 olim uit St. Petersburg, van wie velen via Finland reisden. Meer dan twaalf jaar geleden, nog voor het Joods Agentschap in Rusland kon opereren, was de Finse afdeling van de ICAJ als eerste betrokken bij de aliya van Russische Joden. Tijdens de Golfoorlog was Finland de enige route waarlangs Joden konden emigreren. Tot op heden hebben bijna 14.000 Joden via Finland hun weg naar Israël gevonden. Onderweg verbleven zij meerdere dagen bij christelijke families in Finland.

Het toerisme in Israël heeft zwaar te lijden gehad van de huidige intifada. Vele vluchten zijn gewijzigd of zelfs geannuleerd. Een deur die dicht ging heeft echter wel geleid tot het openen van een andere, waardoor God tot Zijn doel kon komen. Zo vliegen Russische Joden nu vanuit Kaliningrad naar Israël via Kopenhagen. De Russische en Deense afdelingen van de ICAJ helpen deze nieuwe emigranten nu tijdens hun transit op de luchthaven van Kopenhagen. Het werk van de ICAJ in Rusland bestrijkt hiermee dan ook twaalf tijdzones, van Wladiwostok in het oosten tot Denemarken in het westen.

Meer en meer houdt ons kantoor in St. Petersburg zich bezig met de zo nodige hulp aan oudere en zieke Joden, van wie de meeste niet in staat zijn om op aliya te gaan. Al meer dan een jaar geleden begonnen wij een project waarin meer dan twintig ton voedsel is gebracht naar hen die dit nodig hebben. Ook hebben wij een klein aantal oudere Joden die geen familie hebben, geholpen om op aliya te gaan.

Zij zijn opgevangen in speciale tehuizen in Israël. Zo hebben wij Inge Bush, een Duitse christen, geholpen om zo'n tehuis op te zetten ten behoeve van Russische overlevenden van de Holocaust.