De feesten des Heren

Purimfeest

Het Purimfeest komt van het woord Pur, wat lot betekent. Het Purimfeest is ingesteld ten tijde van de Ballingschap.Ten tijde van koningin Esther wilde Haman het volk vernietigen, maar God greep in (Esther 9). Haman was een Agagiet, afstammeling van Agag, de koning van de Amalekieten en Amalek was een afstammeling van Ezau. God heeft een eeuwigdurende strijd tegen Amalek, omdat Amalek Israël van achteren had aangevallen toen zij door de woestijn trokken. Ooit had Saul in de strijd tegen de Amalekieten koning Agag moeten doden, maar dat heeft hij niet gedaan, waarop Samuel Agag doodde. 

Haman was hooggeplaatst aan het hof van Ahasverus, de koning van Perzië. Hij wilde de Joden uitroeien. Maar Mordechai, de oom van koningin Esther, was niet van plan te buigen voor het plan van Haman. Haman wiep het lot over de Joden in de 1^e maand, Nisan, de maand van Pesach, elke dag tot aan de 12^e maand, Adar (Esther 3:7). Zijn plan was om de Joden uit te roeien op de 13^e van de maand Adar. God beschikte het lot echter anders zodat Haman uitgeroeid werd (Esther 7:9-10). Het volk van Israël mocht door een nieuwe wet van de koning zich verdedigen tegen iedereen die hen iets wilde aandoen (Esther 8:3-14). Dit Purimfeest werd vervolgens gevierd van de 13^e tot de 15^e Adar (Esther 10). Dit jaar wordt het op 26 februari in Israël gevierd, buiten Israël 1 dag langer.

Het is wonderlijk dat de naam van God niet wordt genoemd in het bijbelboek Esther. Toch is Gods beschermende hand duidelijk waarneembaar in de geschiedenis van Esther en het volk. Het Purimfeest zal een feest zijn waarin er rust is van de vijanden en dat verdriet zal veranderen in vreugde (Esther 9:17-22).

Wist u dat de Golfoorlog eindigde rond Purim? Velen vergeleken Haman met Saddam Houssein, die Israël probeerde te vernietigen met scuts.

Bomenfeest

Het Bomenfeest is het nieuwjaarsfeest van de bomen. Het joodse jaar kent 4 maal een nieuwjaarsfeest, nl.: aan het begin van het jaar, Rosh Hashana; het begin van de feesten, Pesach; het begin van het afstaan van de tienden van het vee op de 10^e Elul, en het begin van de bomen op de 15^e Sjevat. Men zondert de tienden af van de opbrengst van de vruchtbomen op deze dag, Orla geheten (Leviticus 19:23). De Orla van het ene jaar mocht niet worden vermengd met de Orla van het volgende jaar. Omdat in de Thora de mensen met bomen worden vergeleken (Deuteronomium 20:19), heet dit feest ook wel: 'Als bomen zijn de mensen', Psalm 1 geeft deze vergelijking tussen mensen en bomen. De naam Bomenfeest, op de 15^e van de maand Sjevat, komt van Toe b'Sjevat, hetgeen 15^e van de maand Sjevat betekent. Deze feestdag valt in het vroege voorjaar van Israël, wanneer de bomen weer beginnen te bloeien, dit jaar was dat op 28 januari.

Het Bomenfeest functioneert tevens als dag van de gehele aarde (Prediker 7:13). In Genesis 2:9 wordt al vermeld dat God voor de mens allerlei vruchtbomen had geschapen. Het paradijs mocht de mens bewerken en bewaren, waardoor de mens en de natuur op elkaar waren aangewezen. Bomen hebben een fysieke betekenis voor de mensen, ze voorzien ons van zuurstof. Zo mocht men bijvoorbeeld geen vruchtbomen kappen in tijden van oorlog (Deuteronomium 20:19-20). Maar ze hebben ook een geestelijke betekenis. Het paradijs kende 2 speciale bomen, de boom des levens en de boom der kennis van goed en kwaad. Doordat de mens gegeten heeft van de boom der kennis van goed en kwaad, werd hem de toegang tot de boom des levens ontzegd. De boom des levens staat voor de Thora en wie haar vastgrijpen (Spreuken 3:18). Ook verwijzen de daden van een rechtvaardige naar de boom des levens (Spreuken 11:30). Op deze dag opende Ben Goerion de eerste vergadering van de Knesset in 1949.

Tegenwoordig staat dit feest ook bekend als boomplantdag, Chag Hanetiot (Leviticus 19:23). Van de 7 vruchten van het beloofde land zijn 4 van vruchtbomen afkomstig, te weten druif, vijg, olijf en granaatappel. Deze vruchten geven elk een beeld van Israël. Over de wijn van druiven wordt in het OT veel geschreven. De vijgenboom, het beeld van de Thora, waarvan men iedere dag een beetje plukt. De granaatappel sierde de tempel en het kleed van de hogepriester. De olijfboom geeft pas na vele jaren over-vloedig vrucht, zo zal ook Israël pas zijn opbrengst geven op het laatste moment. Dit heeft een eschatologische betekenis. 

Het Nieuwjaar van de bomen is tevens een symbool van Israëls verlossing. Jesaja 65:22 spreekt over de dagen van een boom als 'de dagen van mijn volk'. Als de winter voorbij is, komen de bomen weer tot bloei, zo ook Israël na een winterperiode in de geschiedenis. Dus zowel de mens wordt vergeleken met een boom (Deuteronomium 20:19), als het volk (Jesaja 65:22). De enkeling leeft nl. in de gemeenschap van het volk.

Bij de maaltijd op deze feestdag worden vooral amandelen gegeten, als teken dat de amandelboom de eerste boom is die bloeit en tevens de laatste boom is die vrucht draagt. In de liturgie worden de liederen Hama' alot gezongen, Psalm 120-134, liederen van de opgang naar de tempel. Daarnaast wordt Psalm 104 gezongen als lied over de bomen en dat de Eeuwige het aangezicht van de aardbodem vernieuwt.