Het was een intense week hier in Jeruzalem. Het begon met het Iraanse regime dat op het punt stond omvergeworpen te worden door massale straatprotesten en mogelijk Amerikaanse militaire interventie. Ondertussen hebben bepaalde patriarchen van de historische kerken in Jeruzalem afgelopen zaterdag een verklaring afgegeven waarin zij het christelijk zionisme veroordelen, wat een storm van discussie heeft ontketend binnen de christelijke wereld over de bijbelse en morele basis van onze steun aan Israël. Dit dwong ons bij de Christian Embassy om op een hoffelijke maar standvastige manier ‘het geloof te verdedigen’ (1 Petrus 3:15; Judas 3).

Na twee jaar oorlog in Gaza en op andere fronten lijkt er nu een duidelijke scheidslijn te zijn ontstaan over Israël. Na 7 oktober worden christenen gedwongen om te kiezen aan welke kant ze staan! Ben je bereid om achter Israël te staan en het risico te lopen het doelwit te worden van minachting en misschien zelfs geweld?

Voordat de verklaring van de patriarchen verscheen, had de profeet Jesaja al gezegd dat dit een “jaar van vergelding voor de controverse rond Sion” zou worden (Jesaja 34:8/KJV). Het debat over Israël, vooral onder christenen, zal dit jaar zeer verhit raken, maar God zal degenen die achter het Joodse volk en de Joodse natie staan, in het gelijk stellen.

En inderdaad, deze week werden de lijnen nadrukkelijk getrokken toen christenen over de hele wereld zich aan de ene of de andere kant van de verklaring van de patriarch schaarden. Door het cryptische karakter van hun verklaring en enkele foutieve berichten in de media misten bijna iedereen echter enkele belangrijke feiten en achtergrondinformatie bij het beargumenteren van hun standpunt.

De vermiste geestelijke
De vaag geformuleerde verklaring van de patriarchen werd op 17 januari gepubliceerd onder de titel “Eenheid en vertegenwoordiging van de christelijke gemeenschappen in het Heilige Land”. Het was kennelijk bedoeld om bepaalde niet bij naam genoemde lokale parochianen te corrigeren die met Israëlische en buitenlandse functionarissen bijeenkwamen om religieuze kwesties te bespreken die volgens de patriarchen tot hun exclusieve domein behoorden. De verklaring richtte zich ook op het christelijk zionisme, dat werd aangeduid als een van de “schadelijke ideologieën” die door de lokale overtreders worden gepropageerd om “het publiek te misleiden, verwarring te zaaien en de eenheid van onze kudde te schaden”.

Vanaf het begin was het onduidelijk wie precies de verklaring van de patriarchen had opgesteld en uitgegeven. De verklaring was niet ondertekend, maar werd gepubliceerd op speciaal oecumenisch briefpapier, wat normaal gesproken aangeeft dat het een consensusstandpunt is van alle patriarchen en bisschoppen van de historische kerken in de oude stad Jeruzalem. Maar dat is hier blijkbaar niet het geval. Een aantal patriarchaat heeft het decreet wel op hun officiële websites gepubliceerd, waarmee ze hun goedkeuring uitspreken. Maar het zeer belangrijke Latijnse patriarchaat heeft de verklaring en de minachting voor het christelijk zionisme nog niet gepubliceerd of onderschreven. En dat is een belangrijk feit dat snel verloren is gegaan in het heftige debat van deze week.

Binnen enkele dagen was de kwestie van de verklaring van de patriarchen in de VS tot een explosief onderwerp geworden toen conservatieve aanhangers van Tucker Carlson, Nick Fuentes en Candace Owens deze overal online verspreidden ter ondersteuning van hun voortdurende aanval op het christelijk zionisme (denk aan hoe Carlson het een “gevaarlijke ketterij” en een “hersenvirus” noemde). Veel van deze antisemitische rechtse figuren beweerden brutaal dat dit nu het officiële standpunt was van het hoofd van de katholieke kerk in Jeruzalem, wat volstrekt onwaar was.

De huidige Latijnse patriarch, kardinaal Pierbattista Pizzaballa, woont al vele jaren hier in Israël als voormalig hoofd van de Franciscaanse Custos, die toezicht houdt op katholieke bijbelse locaties in het Heilige Land, en hij is altijd erg voorzichtig geweest met het in het openbaar uiten van kritiek op Israël of zijn christelijke aanhangers. Tijdens de recente oorlog in Gaza werkte hij in stilte samen met het IDF om de kleine christelijke gemeenschap in Gaza-stad te beschermen, en hij bood zelfs aan om de plaats van Israëlische gijzelaars in te nemen.

Verder weet hij dat de algemene afwijzing van het christelijk zionisme als een ‘schadelijke ideologie’ in strijd zou zijn met de hervormingen van Vaticanum II en de pauselijke verklaringen over hoe katholieken vandaag de dag tegen Israël en het Joodse volk moeten aankijken. Zo stelde paus Franciscus in 2015 antizionisme gelijk aan antisemitisme. En aangezien zowel Franciscus als Johannes Paulus II antisemitisme consequent veroordeelden als een ernstige zonde tegen God, kunnen we concluderen dat het pausdom antizionisme als een zonde beschouwt!

De ontbrekende context
Er was ook veel verwarring over waarom de verklaring juist op dit moment werd uitgegeven en wie de niet bij naam genoemde overtreders waren die de patriarch(en) corrigeerden. Sommige berichten beweerden ten onrechte dat dit werd veroorzaakt door de recente solidariteitsmissie van ongeveer 1000 Amerikaanse christenen naar Israël.

De Franse katholieke nieuwssite Terresainte.net was echter de eerste mediakanaal die de dubbelzinnige verklaring correct ontrafelde door een Israëlische burgervereniging te identificeren die wordt geleid door een gepensioneerde hoge IDF-officier die ernaar streeft om inheemse Arabisch sprekende christenen beter te integreren in de Israëlische samenleving. Soortgelijke inspanningen in de afgelopen decennia hebben ertoe geleid dat de Israëlische overheid de aparte Aramese gemeenschap officieel heeft erkend, die zich had willen distantiëren van elke Arabische identiteit. Maar dit nieuwste initiatief wil deze integratie-inspanningen nog verder doorvoeren, en doet dat zonder toezicht of instemming van de patriarchen van Jeruzalem. De campagne lijkt aan kracht te hebben gewonnen in de nasleep van 7 oktober en het groeiende gemeenschapsgevoel onder veel inheemse christenen dat hun toekomst ligt in het volledig aanvaarden van hun Israëlische staatsburgerschap, met alle burgerrechten en -plichten van dien – inclusief dienstplicht.

Toen de leider van de vereniging onlangs een foto op sociale media plaatste van een ontmoeting die hij had met de Amerikaanse ambassadeur Mike Huckabee – een uitgesproken christelijk zionist – sloegen sommige hoge geestelijken in de Oude Stad van Jeruzalem alarm. Dit was aanleiding voor de verklaring van de patriarchen over eenheid onder christenen in het Heilige Land en de veroordeling van het christelijk zionisme.

Dit alles laat zien hoe gemakkelijk de waarheid met voeten kan worden getreden en hoe snel het debat over christelijke steun aan Israël kan escaleren. En geen van beide partijen zou erop moeten vertrouwen dat de media ons helpen om deze discussie onder de broeders in het openbaar met gratie en waarheid te voeren.

Ambassadeur Huckabee, een voormalig baptistenpredikant, verdient dan ook lof voor zijn weloverwogen, vriendelijke reactie op de controverse. Op sociale media verklaarde hij dat hij weliswaar respect had voor “de traditionele, liturgische kerken”, maar dat hij het niet eens was met het idee dat “enige christelijke sekte het exclusieve recht zou hebben om namens christenen wereldwijd te spreken of zou mogen aannemen dat er slechts één standpunt bestaat met betrekking tot het geloof in het Heilige Land”.

“Persoonlijk maak ik deel uit van een wereldwijde en groeiende evangelische traditie die gelooft in het gezag van de Schrift en de trouw van God in het nakomen van Zijn verbonden. Dat omvat ook Zijn verbond met Abraham en het Joodse volk.”

Huckabee voegde eraan toe dat de term ‘christelijk zionisme’ ten onrechte is veranderd in een ‘minachtend’ label dat wordt gebruikt ‘om vrijkerkelijke gelovigen te kleineren’. Hij vroeg zich ook af ‘waarom niet iedereen die zich ‘christen’ noemt, ook zionist zou zijn’.

Ondertussen heeft de ICEJ deze week dinsdag een reactie gepubliceerd waarin het de bijbelse basis van het christelijk zionisme ondubbelzinnig verdedigt. Daarin staat onder meer:

“De Internationale Christelijke Ambassade in Jeruzalem is het niet eens met de recente verklaring van de patriarchen en kerkleiders in Jeruzalem … waarin wordt beweerd dat christelijk zionisme een van de ‘schadelijke ideologieën’ is die door niet nader genoemde lokale personen worden gepropageerd om ‘het publiek te misleiden, verwarring te zaaien en de eenheid van onze kudde te schaden’.”

“Als christenen houden wij vast aan een zionisme dat puur bijbels is qua oorsprong, geloof, reikwijdte en praktijk – een weerspiegeling van onze oprechte geloofsovertuigingen en niet van veranderende politieke doelstellingen. De beloofde heroprichting van Israël in de moderne tijd vindt ruime bijbelse bevestiging in zowel het Oude als het Nieuwe Testament. De terugkeer van de Joden naar het land Israël weerspiegelt en bevestigt het trouwe karakter van God, die altijd Zijn gezworen verbondsbeloften nakomt, waardoor het christelijk geloof wordt versterkt in plaats van aangetast of ondermijnd.”

“Verder is de beloofde terugkeer van de Joden naar Zion door vele vrome christenen gedurende het hele kerkelijke tijdperk onderwezen en omarmd, van de oorspronkelijke apostelen en sommige vroege kerkvaders tot middeleeuwse geestelijken, tot aan de moderne protestantse en evangelische kerkbewegingen. Het christelijk zionisme dateert dus van vóór het supersessionisme en zal het voortbestaan van het supersessionisme overleven.” “De gerespecteerde katholieke prelaat kardinaal Christoph Schönborn, aartsbisschop van Wenen, heeft ooit zijn steun uitgesproken voor het bijbelse zionisme. Hij stelde dat het voor christenen leerstellig belangrijk was om de diepe verbondenheid van het Joodse volk met het land van hun voorouders te erkennen, en voegde eraan toe dat christenen zich moesten verheugen over de terugkeer van de Joden naar het land Israël als een vervulling van de bijbelse profetie. Wij zijn het daar volledig mee eens.”

door: David R. Parsons, ICEJ Senior Vice President & Woordvoerder

Foto op de omslag: Shutterstock / Mishella