In het boek Jesaja staat een van de meest opmerkelijke profetieën uit de Bijbel. Jesaja spreekt over een toekomstige heerser uit de heidenen, Cyrus genaamd, die een centrale rol zou gaan spelen in de verlossing van Israël. God noemt hem bij naam lang voor zijn geboorte en wijst hem aan om Zijn plannen met betrekking tot Israël en het herstel van het volk te vervullen. Het duurde 150 jaar voordat deze profetie in vervulling ging, toen Cyrus de Grote aan de macht kwam en de meest legendarische heerser van het oude Perzië werd.

Het is verbazingwekkend dat Cyrus de Grote tot op de dag van vandaag een van de belangrijkste verbindende figuren blijft voor Iraniërs die zich niet kunnen vinden in het huidige regime in Teheran. Tot op de dag van vandaag is het graf van Cyrus een bedevaartsoord voor Iraniërs die verlangen naar vrijheid en verandering.

De oude Perzische koning, die regeerde van 559 tot 530 v.Chr., verenigde de koninkrijken van Perzië en Medië tot een machtig rijk dat zich uitstrekte van Griekenland, Turkije en Babylon tot ver in de oostelijke Elamitische gebieden.

Hij staat bekend als een heerser die zich onderscheidde door zijn buitengewone verdraagzaamheid en welwillendheid jegens minderheden en niet-Perzische volkeren onder zijn heerschappij. Hij stond toe – en moedigde zelfs aan – dat vele ontheemde volkeren terugkeerden naar hun geboorteland, waaruit de Babyloniërs hen gevangen hadden weggevoerd. Ook financierde en ondersteunde hij de herbouw van hun religieuze heiligdommen. Dit wordt vermeld in twee oude bronnen: de Bijbel en de Cilinder van Cyrus, die in 1879 in Babylon werd ontdekt. Sommigen beschouwen de Cylinder van Cyrus als de eerste verklaring van de mensenrechten, en deze is tegenwoordig te zien in het British Museum in Londen.

Door de geschiedenis heen heeft Cyrus voor het Perzische volk altijd een verbindende nationale figuur vertegenwoordigd die etnische en religieuze verdraagzaamheid belichaamde – eigenschappen die haaks staan op die van het huidige clericale regime in Teheran. Toch helpt de Bijbel ons te begrijpen dat deze unieke eigenschappen niet louter persoonlijke kenmerken waren, maar door God in hem waren gelegd.

De Bijbel richt zich op het Joodse volk onder zijn heerschappij, met name op het decreet van Cyrus waarin hij de Joden toestond terug te keren naar het land Israël en de fundamenten van de tempel in Jeruzalem te herbouwen, die door de Babylonische koning Nebukadnezar was verwoest. Cyrus speelde dan ook een cruciale rol bij het herstel van het Joodse volk aan het einde van de Babylonische ballingschap. God had hem voor dit doel aangewezen – nog voordat hij geboren was. Deze goddelijke roeping om het Joodse volk te helpen werd ook een zegen voor vele andere minderheden in Perzië.

De eerste bijbelse vermelding van de naam Cyrus staat in Jesaja 44:28: „die over Cyrus zegt: ‚Hij is mijn herder…‘“ Deze zin vormt de afsluiting van een reeks uitspraken die vijf verzen eerder begon, waarin God herhaaldelijk verkondigt wie Hij is: „Ik ben de Heer … die alle dingen gemaakt heeft, die alleen de hemelen heeft uitgespannen, die de aarde uitgespreid heeft, ik alleen…“ Na acht van dergelijke verklarende “wie”-uitspraken besluit God met: “die over Cyrus zegt…” Dit is opmerkelijk en toont aan dat het een essentieel aspect van Gods aard is om in wereldzaken in te grijpen om Zijn doelen te verwezenlijken. God heeft een van de meest prominente leiders uit de geschiedenis opgewekt, hem schatten en overwinningen geschonken (Jesaja 45:1–3) en hem uiteindelijk ertoe gebracht te helpen bij het herstel van Israël.

Dit weerspiegelt hetzelfde begrip van Gods soevereiniteit dat we aantreffen in het boek Daniël, waar we lezen dat God „tijden en seizoenen verandert; Hij zet koningen af en stelt koningen aan“ (Daniël 2:21). Ook het Nieuwe Testament verkondigt Jezus als „de Heerser over de koningen der aarde“ (Openbaring 1:5), „Koning der koningen“ (Openbaring 19:16), en de Heer die “uit één mens alle volken van de mensheid heeft gemaakt … en de tijden en de grenzen van hun woonplaats heeft vastgesteld, opdat zij God zouden zoeken” (Handelingen 17:26–27). God is actief betrokken bij de geschiedenis van de mensheid met het oog op de verlossing van de wereld. En omdat Hij de Schepper van de hemel en de aarde is, zal Hij Zijn doelen op aarde vervullen. Keer op keer stelt God Zich in Jesaja voor als Schepper (Jesaja 40:26; 42:5; 44:24; enz.), Heer over de tijd (die het einde vanaf het begin verkondigt, Jesaja 46:10), en de ultieme bron van wijsheid (Jesaja 40:14 e.v.).

Opvallend is dat deze profetische teksten onthullen dat God een goddelijke roeping heeft gelegd op een heerser die nooit in de God van Israël lijkt te hebben geloofd. Tweemaal verklaart God: „Ik roep je, hoewel je Mij niet kent“ (Jesaja 45). Toch kent God deze onvolmaakte heerser titels toe in een taal die normaal gesproken voorbehouden is aan Israël of, later, de Kerk. God noemt deze heidense heerser ‘Mijn herder’, waarmee Hij aangeeft dat hij voor Gods volk zal zorgen. Hij geeft hem ook de opdracht om Jeruzalem te herbouwen en de fundamenten van de tempel te leggen. God verleent hem zelfs de vooraanstaande titel ‘Mijn gezalfde’, wat betekent dat Gods Geest door hem aan het werk was – ook al ‘ken je Mij niet’. Wat een buitengewone roeping voor een heidense heerser!

Hoewel de reikwijdte van Cyrus’ roeping in de geschiedenis zijn weerga niet kent, zien we door de eeuwen heen dat er andere niet-Joodse leiders zijn opgestaan met een soortgelijke ‘zalving’ om het Joodse volk op cruciale momenten terzijde te staan. Een voorbeeld hiervan is Lord Arthur James Balfour, de Britse minister van Buitenlandse Zaken die in 1917 de Balfour-verklaring afkondigde, waarin werd opgeroepen tot een nationaal thuisland voor het Joodse volk in wat toen Palestina heette.

Maar niet alleen regeringsfunctionarissen, ook gewone burgers hebben deze ‘roeping van Cyrus’ op zich genomen en zich ingezet voor het fysieke en geestelijke herstel van Israël. Een van hen was dominee William Hechler, een Duitse geestelijke en kapelaan bij de Britse ambassade in Wenen aan het einde van de 19e eeuw. Hij hielp Theodor Herzl de profetische betekenis van diens missie te begrijpen en maakte gebruik van zijn connecties om ontmoetingen voor Herzl te regelen met koningen en heersers in Europa.

Op een ander niveau dragen talloze voorbidders over de hele wereld dezezelfde last, net als Cyrus, voor de Koning der Koningen, terwijl zij bidden voor het herstel van Israël.

Nu de gebeurtenissen in het Midden-Oosten zich blijven ontvouwen, beschouwen velen de Verenigde Staten als Israëls naaste bondgenoot in de moderne tijd. De afgelopen jaren heeft de Amerikaanse regering onder president Donald Trump belangrijke stappen gezet, zoals het openen van een ambassade in Jeruzalem voor het eerst sinds 1980 en het erkennen van de Golanhoogten als onderdeel van Israël. Deze acties worden door Israëlische leiders gezien als historische uitingen van steun. Tot nu toe hebben zes andere landen het voorbeeld van de VS gevolgd door hun ambassades in Jeruzalem te openen.

Vandaag de dag neemt de Amerikaanse regering het op tegen het zenuwcentrum van de terreur in het Midden-Oosten: de sjiitische mullahs die in Teheran aan de macht zijn. Mocht deze inspanning slagen, dan krijgt de regio wellicht de grootste kans in decennia om op weg te gaan naar vreedzamere tijden, aangezien het hoofd van de terreur-‘octopus’ dan eindelijk zou worden aangepakt. Israëlische politici zijn het er algemeen over eens dat Donald Trump zonder twijfel meer voor Israël heeft gedaan dan welke andere staatsleider in de recente geschiedenis ook, en beschouwen hem daarom als een Cyrus van onze tijd.

Tijdens onze wereldwijde gebedsbijeenkomsten hebben we voor Iran gebeden, opdat God een leider zou doen opstaan zoals Cyrus, die Zijn volk met rechtvaardigheid zal leiden, de lang verloren vrijheden (met name voor de kerk in Iran) zal herstellen en vreedzame, vruchtbare betrekkingen met de Joodse staat zal aangaan, in plaats van terrorisme en nucleaire vernietiging tegen haar te steunen. Moge God inderdaad zo’n leider doen opstaan.

Ik wil je aanmoedigen om voor je eigen land te bidden, opdat God leiders zou aanstellen die zich duidelijk en openlijk inzetten voor Zijn plannen met Israël. Bid voor de kerk in je land, opdat God leiders zou aanstellen die ware herders zijn voor zowel de kerk als het Joodse volk. En vraag God ten slotte om jou binnen je eigen invloedssfeer te gebruiken om je in te zetten voor het welzijn van Gods volk.

De historicus Josephus legt uit waarom koning Cyrus zulke buitengewone maatregelen nam om het Joodse volk te steunen. Volgens hem was het de profeet Daniël – die toegang had tot het hof van Cyrus – die hem de profetie van Jesaja voorlas, die 150 jaar vóór zijn machtsovername was geschreven. Dit zette Cyrus ertoe aan actie te ondernemen. Evenzo legde William Hechler de Bijbel voor aan Herzl en de Europese heersers om de zionistische zaak met groot succes te bevorderen.

Bid met ons mee dat er in onze tijd nog veel meer Cyrussen mogen opstaan die zich verzetten tegen de golf van antisemitisme, zich achter Israël scharen en zich inzetten voor het geestelijk herstel van Gods volk.

Door dr. Jürgen Bühler, voorzitter van de ICEJ

Hoofdfoto: Reliëf van Cyrus de Grote (Wikimedia Commons/Diego Colle/Door AI gegenereerde afbeelding)