Toen er na de val van het Sovjetcommunisme in 1989 een enorme golf Russisch-sprekende joden naar Israël emigreerde, zagen Nederlandse christenen dat er onder deze vele nieuwkomers grote behoeften bestonden en startten zij een programma om deze nieuwkomers thuis basisverpleging te bieden. In 1994 werd dit initiatief overgenomen door de International Christian Embassy Jerusalem, en zo ontstond ICEJ Homecare.  

In zijn recente boek *Aliyah* schrijft Howard Flower, directeur Aliyah bij de ICEJ, die al meer dan drie decennia in Rusland woont, over de strijd van Sovjet-Joden om tussen 1970 en 1982 naar Israël te vertrekken, wat uitgroeide tot de wereldwijde ‘refusenik’-campagne. Degenen die wilden emigreren, werden lastiggevallen en riskeerden hun baan te verliezen of zelfs gevangenisstraf. Hij merkt op dat het verhaal van de Russische joden er een is van veerkracht, aanpassingsvermogen en toewijding aan het behoud van hun geloof en erfgoed ondanks alle tegenslagen. 

De familie van Yefgenia is een voorbeeld van die veerkracht. Yefgenia werd in 1940 in Moskou geboren als het eerste kind van zijn joodse ouders. Vanwege het communisme konden zij geen joods leven leiden, maar zijn grootmoeder sprak vloeiend Jiddisch en hun joodse afkomst kwam vaak tot uiting in het eten dat op hun tafel stond 

 In het begin van de Tweede Wereldoorlog werd zijn vader naar het front geroepen, terwijl hij en zijn moeder naar Wit-Rusland verhuisden totdat de oorlog voorbij was. Na de oorlog werd het gezin herenigd, maar zijn vader werd uiteindelijk gearresteerd omdat hij joods was en naar de Goelag in Siberië gestuurd. Dit was een periode van grote ontberingen voor het gezin, totdat de vader in 1953, kort na de dood van Stalin, werd vrijgelaten.  

Tientallen jaren later zorgde de komst van meer dan een miljoen joden tijdens de eerste golf van Russischsprekende aliyah tussen 1990 en 2007 voor een ingrijpende verandering in de Israëlische samenleving. De familie van Yefgenia behoorde tot de vele Sovjetimmigranten die na hun deelname aan deze massale aliyah een helpende hand nodig hadden. 

 Yefgenia, zijn vrouw Anna en hun enige kind konden in 1999 naar Israël emigreren. Hun geliefde, hoogopgeleide dochter had een veelbelovende carrière voor zich, maar ze kreeg te maken met een ernstige medische aandoening. Na vele mislukte operaties zochten ze hulp in Israël. Ondanks de pogingen van Israëlische artsen om de schade ongedaan te maken, raakte hun dochter volledig afhankelijk van hun zorg. 

Op dat moment van wanhoop kwam het thuiszorgteam dankzij een ‘toevallige’ ontmoeting in beeld en verzorgde haar meer dan twintig jaar lang wekelijks thuis, tot aan haar overlijden in juli 2022 – op wonderbaarlijke wijze veel langer dan de korte tijd die de artsen hadden voorspeld. 

“Tijdens de bitterzoete en intense jaren die we nog met onze dochter mochten doorbrengen, hebben we geweldige steun gekregen van ICEJ Thuiszorg”, vertelde haar moeder Anna onlangs. 

In de jaren daarna is Thuiszorg een vast onderdeel van hun gezin gebleven en blijft het hen bijstaan nu Yefgenia langzaam in de vergetelheid raakt en Anna een eenzame oude dag tegemoet gaat in plaats van kleinkinderen die haar vreugde zouden brengen. 

Marina was overigens 28 toen ze in 1994 Moskou verliet om naar Israël te vertrekken, met twee kleine kinderen en zwanger van haar derde. Het begin hier was erg zwaar. Ze wilde terug, zegt ze, om te ontsnappen. Ze was er gewoon nog niet klaar voor om deze nieuwe cultuur onder ogen te zien. 

Thuiszorg kwam in haar leven toen haar man haar in de steek had gelaten met negen kinderen en een financiële crisis. De ICEJ, die essentiële muzieklessen verzorgde voor een dochter in moeilijkheden en Marina hielp bij het betalen van enorme medische en tandheelkundige rekeningen, was voor haar een reddingsboei. Door Marina’s eigen aanhoudende gezondheidsproblemen heeft ze nog steeds elke maand financiële steun nodig voor medicijnen. 

Na 32 jaar in Israël vroeg thuiszorgverpleegkundige Corrie van Maanen aan Marina of ze zich meer Russisch of meer Israëlisch voelt. Haar kinderen zijn zeker volledig opgenomen in de Israëlische samenleving, en hoewel Marina met veel genegenheid terugdenkt aan haar jeugd, het kleine dorpje en de dieren waarmee ze opgroeide, voelde ze zich tijdens een bezoek aan Rusland om de begrafenis van haar broer bij te wonen zelfs in het stadje van haar jeugd een vreemdeling. 

“In Israël voel ik me veel meer thuis. Ik voel me daar geen vreemdeling”, vertrouwde Marina onlangs toe. “Ik heb nu een plek in Israël. Waar mijn kinderen zijn, daar is mijn thuis.” 

Thuiszorg maakt deel uit van dit opmerkelijke verhaal van de Sovjet-aliyah, en we blijven een luisterend oor bieden en persoonlijke zorg verlenen aan zowel degenen uit de eerste immigratiegolven als aan degenen die meer recent zijn aangekomen. 

Steun het belangrijke werk van ICEJ Thuiszorg vandaag nog met uw gebeden en een donatie. Doneer via: doneren.icej.nl

Door Maxine Carlill