Na een onderbreking van enkele jaren als gevolg van Covid en de oorlog heeft Yad Vashem onlangs opnieuw het Christian Leaders Seminar georganiseerd, zoals altijd in samenwerking met de International Christian Embassy Jerusalem. Het studieprogramma van een week trok een diverse groep christelijke leiders, predikanten, docenten en pleitbezorgers aan voor een intensief educatief seminar over de Holocaust en antisemitisme in Yad Vashem in Jeruzalem. 

Yad Vashem is het belangrijkste instituut ter wereld voor het documenteren en herdenken van de Shoah tijdens de Tweede Wereldoorlog. 

Een centraal thema van het christelijke studieprogramma was de levendigheid van het joodse leven in heel Europa vóór de oorlog. De docenten benadrukten dat het Europese jodendom zeer divers was. In Duitsland hield bijvoorbeeld slechts ongeveer een derde vast aan orthodoxe tradities. Omdat veel burgers in heel Europa weinig contact hadden met joden, maakte de nazipropaganda effectief gebruik van stereotypen om angst en vooroordelen tegen „de jood“ aan te wakkeren. 

Tijdens het seminar kwamen in de presentaties onderwerpen aan bod als de historische wortels van het antisemitisme, de opkomst van het zionisme, de culturele invloed van Joodse kunst en literatuur, het spirituele verzet onder de nazi-bezetting en de worsteling om weer een leven op te bouwen in de ontheemdenkampen. Tijdens een interactieve workshop met de titel „Een straat in Polen“ bekeken de deelnemers grootschalige fotocollages die het vooroorlogse leven van Poolse Joden uitbeeldden. 

Het seminar omvatte ook een begeleide rondleiding door het Yad Vashem-museum en het archiefgedeelte. Het ondergrondse betonnen prisma leidt bezoekers langs een desoriënterend parcours dat de gevangenschap van de slachtoffers van de Holocaust weerspiegelt en uitmondt in een adembenemend panoramisch uitzicht op het moderne westelijke Jeruzalem.  

De deelnemers ontmoetten ook Rena Quint, een overlevende van de Holocaust. Ze werd in 1935 in Polen geboren; haar vader vermomde haar in het getto als jongen om haar te beschermen tegen onmiddellijke uitroeiing. Nadat ze Bergen-Belsen had overleefd en het verlies van haar familie had doorstaan, werd ze opgevangen door adoptiemoeders in Zweden en later in de Verenigde Staten. Vandaag, op 91-jarige leeftijd, leeft haar nalatenschap voort via 84 directe nakomelingen – een krachtig bewijs van veerkracht tegen de nazi-genocidecampagne. 

In een tijdperk dat wordt gekenmerkt door toenemende holocaustontkenning, historische verdraaiing en de heropleving van eeuwenoude bloedbeschuldigingen op sociale media, blijft holocaustonderwijs van cruciaal belang. Tijdens het seminar leerden de deelnemers hoe deze schadelijke verhalen in toenemende mate doordringen in diverse maatschappelijke kringen, waaronder christelijke gemeenschappen, vaak aangewakkerd door desinformatie, een gebrek aan historische kennis of terughoudendheid om gevoelige onderwerpen aan te snijden. 

“Ben ik in staat om op dit moment aan de zijde van Israël te staan en mij tegen antisemitisme te verzetten? Ja, maar niet zo volledig als ik me realiseerde na het bijwonen van het leiderschapsseminar van Yad Vashem”, aldus Suzanne Trites uit Canada. „Door te luisteren naar uitzonderlijk gekwalificeerde deskundigen op hun vakgebied – het merendeel van de sprekers was direct betrokken … – leerde ik over de realiteit van de hartverscheurende pijn en het onrecht van de Holocaust tot aan de herrijzenis van individuen, gezinnen en een volk na de oorlog. Uit de as, zoals men zegt. Dit seminar heeft mij verder toegerust, gesterkt en mijn vastberadenheid versterkt om in mijn land een stem, pleitbezorger en voorlichter van de waarheid te zijn.” 

“Het belangrijkste dat ik tijdens dit seminar heb geleerd, is dat ik heb begrepen hoe intens God van het Joodse volk houdt en tegelijkertijd heb ingezien hoezeer Satan Israël haat”, zei Daniel uit Roemenië. „Helaas wordt de wereld zelfs vandaag de dag steeds meer overspoeld door een geest van antisemitisme. Als christenen zouden wij echter juist degenen moeten zijn die in deze moeilijke tijden aan de zijde van Israël staan.“ 

“Het meest waardevolle dat ik uit dit seminar heb gehaald, is het verantwoordelijkheidsgevoel dat ik mee terug naar Italië heb genomen”, zei Veronica. “We moeten actie ondernemen – en wel onmiddellijk – binnen onze eigen landen. In meer of mindere mate maken we allemaal deel uit van het sociale en culturele weefsel van onze landen, en beschikken we over het vermogen om de werkelijkheid te beïnvloeden – een vermogen dat we juist voor dit doel kunnen ontwikkelen… De Heer heeft mij mijn taak geopenbaard, en ik ben er zeker van dat Hij dat voor ieder van ons afzonderlijk heeft gedaan.” 

Het is duidelijk dat het Yad Vashem-seminar deze christelijke leiders heeft toegerust om vooroordelen binnen hun respectieve invloedssferen te bestrijden. De deelnemers sloten de week af met een gezamenlijke toezegging om zich actief in te zetten, zich krachtig te verzetten tegen antisemitisme en hun stem te laten horen om op te komen voor de waarheid en de menselijke waardigheid. 

Door Ryan Tsuen 

Hoofdfoto: Prikkeldraadomheining (Adobe Stock)