Van een 90e verjaardag vol persoonlijke zegeningen tot zomerse uitstapjes, tradities rond de Hoge Feestdagen, creatieve momenten en herdenking: de afgelopen maanden stonden in het teken van gemeenschapszin, waardigheid en verbondenheid in het ICEJ-tehuis voor overlevenden van de Holocaust. 

Galina’s 90e verjaardag: een moment van licht 

Een verjaardag kan meer zijn dan alleen een feestje – het kan een herinnering zijn dat iemand gezien en niet vergeten wordt en dat er zorg voor hem of haar is. 

Galina V. woont al enkele jaren bij ons. Ze kwam naar Israël met haar enige dochter, die haar vaak bezocht en haar met van alles hielp. 

Ongeveer een jaar geleden kreeg Galina te maken met een verschrikkelijk verlies toen haar dochter plotseling overleed terwijl ze bij haar logeerde. Het verdriet en het trauma waren voor Galina erg zwaar om te verwerken. Omdat lopen steeds moeilijker voor haar werd, konden we haar verhuizen naar een appartement op de begane grond dat vrij was gekomen. 

Onlangs is Galina 90 geworden. Samen met een ver familielid hebben we besloten om er iets bijzonders van te maken. Bewoners die haar kenden, waaronder enkele die samen met haar een taalcursus hadden gevolgd, vierden het feest samen met het personeel. Met taarten, drankjes en een persoonlijke felicitatie van iedereen was Galina helemaal in haar nopjes. Ze was zichtbaar blij met zoveel warmte en aandacht.  

De medewerkers van de ICEJ zijn dankbaar dat we Galina’s verjaardag zo bijzonder hebben kunnen maken. Vlak na Jom Kipoer werd Galina ziek en werd ze in het ziekenhuis opgenomen. Helaas verslechterde haar toestand en in oktober is ze overleden. Iedereen die haar kende, zal haar missen. 

Op pad: samen Israël ontdekken 

Zelfs in de zomerse hitte zijn we erin geslaagd om heel wat uitstapjes te maken. Met ons busje met negen zitplaatsen brengen we de bewoners naar interessante plekken die aansluiten bij hun mogelijkheden en interesses. 

We bezoeken musea die de fascinerende en rijke geschiedenis van dit land belichten, maar ook koffietentjes waar de bewoners kunnen genieten van een kopje koffie of een ijsje. Soms is het allerbeste cadeau gewoon even het huis uitgaan: iets nieuws leren, een ervaring delen en samen zijn. 

Aan de Universiteit van Haifa, hoog op de berg Karmel, bezochten de deelnemers twee musea: het ene gewijd aan archeologie en het andere gewijd aan het erfgoed van de Duitstalige joden vóór de Tweede Wereldoorlog, hun immigratie naar Israël in de jaren ’30 – de Vijfde Aliyah – en hun invloed na de oorlog. 

Het was een boeiend klein museum dat bij onze bewoners veel herinneringen opriep. 

De Hoge Feestdagen: traditie, geloof en gemeenschap 

Rosh HaShanah — Een zoet nieuwjaar 

Tijdens de twee dagen van Rosj Hasjana, het Joodse Nieuwjaar, is het gebruikelijk om elkaar een zoet nieuwjaar te wensen. Aan de feesttafel wordt een appel in honing gedoopt en rondgegeven, terwijl de traditionele challa extra zoet wordt gemaakt. 

Vlak voor de feestdagen hebben we al onze bewoners een potje kwaliteitshoning gegeven, met daarop een chocolaatje in de vorm van een bij en vergezeld van een persoonlijk kaartje met onze beste wensen voor het nieuwe jaar. Ook de Israëlisch-joodse medewerkers en onze buren ontvingen dit kleine geschenkje als een teken van onze goede wensen. Iedereen was erg dankbaar voor dit gebaar. 

Jom Kipoer — Een dag van vasten en gebed 

Jom Kipoer, de Grote Verzoendag, is de meest plechtige dag van het jaar. In Israël ligt alles stil, omdat veel mensen naar de synagoge gaan om te bidden en 25 uur lang te vasten. 

In het tehuis is het een traditie om de eetzaal om te toveren tot een synagoge. Aan de voorkant wordt de kast met de Thora-rollen geopend. Tafels die in een rij zijn opgesteld, vormen de scheiding tussen het mannen- en het vrouwengedeelte. 

Naast de bewoners die de diensten bijwonen, komen er ook mannen van buiten het tehuis naar onze synagoge om te bidden. Het is ontroerend om te zien hoe de bewoners – van wie velen in de negentig zijn – deelnemen aan de lange diensten, die ’s avonds beginnen en tot de volgende dag duren.  

Met het blazen op de sjofar aan het einde van de dag loopt Jom Kipoer ten einde. Iedereen verbreekt het vasten gezamenlijk met thee en gebak en wenst elkaar een gezond en zoet nieuwjaar toe. 

Het Loofhuttenfeest: creativiteit in de soeka 

Elk jaar wordt er op het terrein van het tehuis een soeka gebouwd, waardoor er een gezellige plek ontstaat voor vrolijke bijeenkomsten. Op verschillende momenten zaten mensen samen in deze soeka, deelden ze ervaringen en zongen ze zelfs liedjes in het Hebreeuws en het Jiddisch. Soekot is een tijd van vreugde, en er klonk dan ook zeker een heel vrolijk geluid uit onze soeka. 

Voor de wekelijkse kunstsessie werden onze bewoners uitgenodigd in de soeka bij Nancy, de kunsttherapeute thuis. Onder het genot van heerlijke gebakjes en drankjes deden de bewoners mee aan een kunstactiviteit die was geïnspireerd op de thema’s van Soekot. Het was een groot plezier voor iedereen die meedeed. 

“Ik ben pas een paar jaar geleden naar dit land gekomen en heb nog nooit zo’n vreugdevolle gebeurtenis meegemaakt als vandaag in de soeka. Jullie geven ons het grootste geschenk dat er is: inspiratie en zin in ons leven.” 

“Als we aan kunst doen, vergeten we onze problemen en voelen we ons jonger en gezonder. Heel erg bedankt!” 

Afscheid van Will: Dankbaarheid voor de kleine dingen in het leven 

Nadat Will zich de afgelopen jaren op verschillende manieren voor het Haifa Home had ingezet, besloot hij dat het tijd was om met pensioen te gaan. We organiseerden een afscheidsfeest waar bewoners en medewerkers hun grote dankbaarheid konden betuigen voor de vele praktische dingen – zowel kleine als grote – die Will voor hen had gedaan. 

Soms ging het om het repareren van een naaimachine, het installeren van een nieuwe deurbel, of gewoon om er voor iemand te zijn om naar hem te luisteren en de tijd te nemen om samen een kopje koffie te drinken. Het op orde houden van het gereedschapsschuurtje was een ander belangrijk onderdeel van Wills werk, net als het begeleiden van de onderhoudsmedewerker om op een goede en georganiseerde manier te werken. 

Veel bewoners maakten van de gelegenheid gebruik om Will te bedanken voor alles wat hij had gedaan en nodigden hem uit om nog vaak op bezoek te komen. Ze zullen hem allemaal heel erg missen. 

“We zullen je vriendelijkheid en je bereidheid om ons altijd te helpen wanneer dat nodig was, missen…” 

Ter nagedachtenis aan 7 oktober 2023 

Weer een herdenkingsceremonie, doordrongen van diepe droefheid, is onderdeel geworden van de jaarlijkse herdenkingsdagen in Israël. Ook in het tehuis vond een plechtige ceremonie plaats in aanwezigheid van nabestaanden van slachtoffers, gewonde soldaten, schoolkinderen, soldaten en een flink aantal van onze bewoners. 

Deze ingrijpende gebeurtenis en de drie jaren die daarop volgden, zijn voor onze bewoners zeer zwaar geweest. Velen van hen hebben antisemitisme en de Holocaust meegemaakt. Zij behoorden tot degenen die hebben meegeholpen aan de opbouw van de staat Israël en in de oorlogen van dat land hebben gevochten. Zij voelden zich veilig in een land met een sterk leger dat zichzelf kon verdedigen. Daarom kwam 7 oktober als een enorme schok. Herinneringen aan de Holocaust en de pogroms die zij hadden meegemaakt, kwamen weer boven en veroorzaakten diepe angst. De heropleving van antisemitisme op een niveau dat vergelijkbaar is met dat van de jaren dertig is voor hen bijzonder alarmerend, aangezien velen verontrustende overeenkomsten zien met de omstandigheden die zij zich herinneren van vóór de Holocaust.  

Daarom spreekt de oprechte vriendschap van christenen die voor Israël opkomen boekdelen en is zij een stem van hoop en troost. 

Vrijwilligers uit Argentinië 

Onlangs hebben we een groep van 20 vrijwilligers uit Argentinië verwelkomd. 

Ze maken deel uit van Limud Buenos Aires, een organisatie die joodse mensen van alle leeftijden en achtergronden samenbrengt om te leren, vrijwilligerswerk te doen en een gemeenschap op te bouwen. Tijdens hun bezoek van twee weken aan Israël brachten ze als een van hun vrijwilligersactiviteiten een bezoek aan het Haifa Home. 

Velen waren gefascineerd toen ze via het werk van de International Christian Embassy Jerusalem meer te weten kwamen over de samenwerking tussen christenen en Israëli’s. Voor velen was het hun eerste kennismaking met deze vorm van christelijke steun aan Israël en aan overlevenden van de Holocaust. Hun nieuwsgierigheid leidde tot diepgaande gesprekken en talrijke vragen over ons werk. 

Na de presentatie werkten ze enthousiast mee aan praktische klussen in het tehuis: paden vegen, tuinen onderhouden, gemeenschappelijke ruimtes schoonmaken en, het allerbelangrijkste, waardevolle tijd doorbrengen met onze bewoners. 

Hun bereidheid om te helpen was een geweldige opsteker voor iedereen in het Haifa Home en een herinnering dat medeleven werkelijk culturen, talen en generaties overstijgt. 

Door Yudit Setz